Gezinswoning in Wallonië vaak vrij van rechten


De gezinswoning in Wallonië is vaak vrij van successierechten en daar kunnen Nederlanders die in Wallonië wonen maar moeilijk aan wennen dat België een federaal land is met in alle delen een eigen wetgeving. En voor Wallonië is de wetgeving ook nog eens in de Franse taal.
De successiewetgeving is echter geen federale aangelegenheid die dus voor veel Nederlanders tot grote verwarring leidt. Daarnaast hanteert iedere “deelstaat” ook nog haar eigen tarieven die in Wallonië hoger zijn dan in Vlaanderen of het Brussels Gewest.
Voorts heeft België de onhebbelijke gewoonte om vrijstellingen tegen het ongunstigste tarief af te trekken, dus aan de onderkant met de laagste belastingtarieven.


Gedeeltelijke vrijstelling Wallonië voor gezinswoning
In Wallonië is sedert 1 juni 2014 een gedeeltelijke vrijstelling van successierechten voor het aandeel dat de partner erft in de gezinswoning.
In Vlaanderen en het Brussels Gewest is een algehele vrijstelling voor het aandeel in de gezinswoning en in Brussel geldt de algehele vrijstelling ook voor de kinderen.


Vrijstelling Wallonië beperkt tot € 160.000,-
In Wallonië is de vrijstelling beperkt tot € 160.000,- van het geërfde aandeel in de gezinswoning. Dit geldt zowel in blote eigendom als vruchtgebruik.
Dat in Wallonië de vrijstelling is beperkt is ingegeven omdat de Waalse regering deze vrijstelling beschouwd als een sociale maatregel die vooral bedoeld zou zijn voor mensen met een kleiner vermogen. Maar feitelijk is het een Waalse budgettaire kwestie.


Berekening successierechten in Wallonië
De vrijstelling houdt in dat er een nultarief is tot een bedrag van € 160.000,-. Boven dit bedrag worden de normale tarieven gehanteerd. Dus men stapt voor berekening van de successierechten (dus de percentages) ook in op € 160.000,-.
Heeft een huis een waarde van € 600.000,- en zijn er twee partners-eigenaren dan is het geërfde deel € 300.000,-, hiervan is € 160.000,- vrijgesteld en moet over € 140.000,- successiebelasting worden betaald.
Toch nog altijd een bedrag van € 21.750,- (5% van € 15.000,- plus 12% van € 75.000,- plus 24% van € 50.000,-).
Voor 1 juni 2014 zou er in Wallonië geheven worden over € 300.000,- en zouden de successierechten zijn geweest: € 28.000,-.
(1% van € 25.000,- plus 2% van € 25.000,- plus 5% van € 125.000,- 12% van € 75.000,- plus 24% van € 50.000,-).

De vrijstelling is dus (maximaal) € 6.250,-. Alleen bij een totale waarde van het huis van € 320.000,- en dus een erfdeel van € 160.000,-, is voor de langstlevend geen successiebelasting verschuldigd. Boven die waarde van € 320.000,- (€ 160.000,-) is het tarief oplopend van 5% naar 30%.
Let op:
het voorbeeld gaat uit van gemeenschappelijk eigendom: 160-160, zodat dat bedrag van 160  is vrijgesteld. Zou de erflater volledig eigenaar zijn van de gezinswoning van 320.000, dan zal de vrijstelling nog steeds slechts over 160.000 van toepassing zijn, het meerdere is belast.

Het geringe verschil in de belasting in de nieuwe situatie komt dus omdat men voor de tarieven instapt op de schaal van € 160.000,- en de tarieven juist vanaf dit bedrag sterk progressief oplopen. De vrijstelling zit aan de onderkant van de tarieven.

De vrijstelling is alleen van toepassing voor gehuwden en wettelijk samenwonenden. Feitelijk samenwonenden zijn in het Waals Gewest, in tegenstelling tot het Vlaams Gewest, uitgesloten.
Wettelijk samenwonenden die zich vanuit het buitenland in Wallonië vestigen moeten hun status zelf bij de gemeente, waar zij zich voor de eerste keer in Wallonië vestigen, aanmelden ook geldt dit voor gehuwden met een huwelijkscontract (huwelijkse voorwaarden).

Chris Kruijssen
18 maart 2016

Met medewerking van
Mr. Thomas de Klein, notaris

Huenges Wajer & Joosten
deklein@hwj-notarissen.nl
0032 43 3509950